18. mai 2022

Tarjei Vesaas: Bleikeplassen (1946)

Me er på veg inn i den mest interessante delen av forfattarskapen til Vesaas. Det handlar ikkje lenger om å fortelja historier, no er han meir oppteken av å drøfta spørsmål, av å prøva ut ulike idear. 

Utgangspunktet her er vel eit slags firkantdrama. Johan Tander kjenner det som om han og kona Elise glir frå kvarandre. Han drøymer om Vera, ei av kvinnene som arbeider i vaskeriet hans, men ho er meir interessert i Jan Vang, ein skogsarbeidar som leiger rom i det same huset som vaskeriet er. Elise veit ikkje kva ho skal gjera for å få Tander tilbake, og ei natt skriv ho "Johan Tander har ingen brydd seg om" på veggen tvers over vegen. Tander er overtydd om at det er Jan Vang som har skrive det, og han ser berre ein utveg: Han må ta livet av Vang.

Det går ikkje heilt etter planen, men det er ikkje så viktig. Det er ei fin bok, som av og til vert reint klaustrofobisk. Alle går rundt kvarandre, ingen vågar å ta opp det som ligg og dirrar mellom dei, før Tander omsider vitjar Jan Vang. Akkurat då fell nivået, og slutten fungerer ikkje like godt som resten av boka.

Guffen tilrår.

Meir Vesaas på kulturguffebloggen
Tarjei Vesaas: Menneskebonn (1923)
Tarjei Vesaas: Sendemann Huskuld (1924)
Tarjei Vesaas: Guds bustader - (1925)
Tarjei Vesaas: Grindegard (1925)
Tarjei Vesaas: Grinde-kveld (1926)
Tarjei Vesaas: Dei svarte hestane (1928)
Tarjei Vesaas: Klokka i haugen (1929)
Tarjei Vesaas: Fars reise (1930)
Tarjei Vesaas: Sigrid Stallbrokk (1931)
Tarjei Vesaas: Dei ukjende mennene (1932)
Tarjei Vesaas: Sandeltreet (1933)
Tarjei Vesaas: Ultimatum (1934)
Tarjei Vesaas: Leiret og hjulet (1936)
Tarjei Vesaas: Hjarta høyrer sine heimlandstonar (1938)
Tarjei Vesaas: Kimen (1940)
Tarjei Vesaas: Huset i mørkret (1945)
Ragnvald Skrede: Tarjei Vesaas (1947)
Halldis Moren Vesaas: Sven Moren og heimen hans (1951)
Tarjei Vesaas: 21 år (1953)
Halldis Moren Vesaas: Sett og levd (1967)
Fuglane (film, 1968)
Kenneth Chapman: Hovedlinjer i Tarjei Vesaas' diktning (1969)
Halldis Moren Vesaas: I Midtbøs bakkar (1974)
Halldis Moren Vesaas: Båten om dagen (1976)
Olav Vesaas: Tarjei Vesaas om seg sjølv (1985)
Is-slottet (film, 1987)

Olav Vesaas: Rolf Jacobsen - en stifinner i hverdagen (1994)
Olav Vesaas: Løynde land. Ei bok om Tarjei Vesaas (1995)
Over open avgrunn (film, 1997)
Olav Vesaas (red): Tarjei i tale (1997)
Olav Vesaas: A.O. Vinje. Ein tankens hærmann (2001)
Olav Vesaas: Å vera i livet. Ei bok om Halldis Moren Vesaas (2007)

Kimen (Det Norske Teatret, Oslo, 20.1.2018)
Fuglane (Riksteateret, Sogndal kulturhus, 21.3.2019)
Arne Vinje: Store spel. Soga om Vesås i verda (2020)
Fuglane (Det Norske Teatret, Oslo, 26.2.2022)

Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar