Christopher Nielsen: Da pønken kom til Lefsevika (2014)

Ei slags kriminalforteljing frå punkemiljøet i Nord-Trøndelag. Forteljaren, Halvor Hals, er privatdetektiv, og denne forteljinga opnar slik privatdetektivforteljingar skal opna: Hals vaknar, er fyllesjuk og opnar dagen med å rusa seg, før ein klient kjem inn: Ei passeleg pirrande kvinne vil at Hals skal finna ut kva som eigentleg skjedde då bror hennar, Stian, døydde heilt tilbake i 1981. Hals får nokre detaljar, før han reiser til Lefsevika.

Stian hadde spelt i Kaillkjæft, det einaste punkebandet i Lefsevika. Dei gav ut ein singel, men vegen vidare vart stoppa av musical differences og vel så det: Vokalisten, Hold Brillan, er glad i Elvis, medan Stian hatar Elvis som presten. Ein dag forsvinn Stian, og noko seinare vert han funnen død i eit fjellvatn. Den offisielle versjonen er at det var sjølvmord, noko som vart understøtta av eit sjølvmordsbrev. Halvor Hals snakkar med dei attlevande, og gradvis greier han å nøsta opp kva som har skjedd.

Det er ein fin teikneserie. Nielsen har ein særeigen teiknestil, og han er samstundes ein glitrande forteljar, men full kontroll på språket. 

Guffen tilrår.

Jens K. Styve: Dunce. Apokalypse snart (2020)

Dunce er ein fin teikneserie. Stripene har gode poeng,. Teikningane er gode. Her er nok karakterar til at det vert god variasjon i stripene. 

Det handlar litt om far og son og om hunden deira, Brego. Ein sjeldan gong er alle med i same stripe; vanlegvis er det berre ein eller to av dei. Faren er på jobb, og me møter han saman med kollegaene sine. Hunden deira er av og til saman med andre hunder, både frivillig og ufrivillig. 

Nokre av stripene heng saman, i alle fall tematisk. Tidleg i boka handlar det mykje om at sosiale medium tek altfor mykje tid. Mot slutten, i striper som akkurat då var dagsaktuelle, handlar det om pandemien. Det er mykje smiling, det er litt humring, og ein gong lo eg høgt.

Guffen tilrår. 

Meir Styve på kulturguffebloggen
Eg, Ove Kvamme (2008)
Friedland (2013)
Dunce. Lut og kaldt vatn (2019)
Dunce. Apokalypse snart (2020

Chris Ware: Rusty Brown (2019)

Chris Ware lagar intrikate teikneseriar. Boka er litt større enn A5, men mange av sidene har enormt mange ruter - på ei av sidene er det rundt 170 ruter. Teikningane er flotte og detaljrike, og visuelt er det ei fryd å lesa dette.

Det beste er likevel historiene. Boka er kalla opp etter Rusty Brown, men me møter mange andre òg. Det verkar som om det dei har til felles er at dei anten er elevar eller tilsette ved ein high school i Nebraska. Dei aller, aller fleste av dei me møter har òg rimeleg store sosiale problem.

Rusty Brown er rundt åtte år, og drøymer om at livet som skuleelev vart erstatta av eit liv som superhelt. På skulen kjem det ein ny elev, Chalky White, som heller ikkje er noko sosialt midtpunkt. Ein bolk av boka handlar om far til Rusty. Me får høyra om oppveksten til Jordan Lint, ein av problemelevane på skulen. Til slutt handlar det om Joanne Cole, tilsett ved skulen. Utan altfor store overgangar går me frå ei historie til den neste, me hoppar i tid og stad - ein av historiene handlar om dei fyrste som buset seg på Mars.

Det er fabelaktige greier. Teiknigane står svært godt til historiene, det ligg ei melankolsk stemning over det heile. Då boka kom ut i 2019 vart det snakka om at dette var fyrste del av eit tobandsverk, men det kan ta tid før neste del kjem: Dei eldste delane av denne boka vart teikna i 2001.

Guffen tilrår.

Meir Ware på kulturguffebloggen
Rusty Brown (2019)

Art Spiegelman: Maus (1992)

 

Aslak (15) brukte denne teikneserien i ei skuleoppgåve nyleg. Eg kom med gode råd der eg kunne, men merka òg at det var svært lenge sidan eg hadde lese Maus. Når han var ferdig sette eg meg til med boka. Det var eit godt gjensyn.

Maus kom ut i band; her er begge samla i eitt. Boka har to hovudforteljingar - den eine handlar om tilhøvet mellom far og son, den andre handlar om korleis jødane hadde det i Europa under andre verdskrigen. Spiegelman fortel si eiga familiehistorie, der det dels handlar om han sjølv og far hans. Under desse samkomene handlar det litt om notida, men det meste av tida vert brukt på at faren fortel om korleis han hadde det i oppveksten.

Akkurat den delen av historia har vore fortald før. Det som gjer det heile nytt her er måten det vert fortalt på. Det var slettes ikkje vanleg at teikneseriar tok opp så alvorlege tema som dette, og det gjorde at boka fekk mykje (og fortent) merksemd då ho kom ut. 

I møta mellom far og son er det tydeleg at det er to generasjonar som møtest. Faren sløsar ikkje med noko og vil ta vare på alt; sonen kjøper nytt når han treng. Dette irriterer sonen, men samstundes ser han at denne emna til å ta vare på alt som kan koma til nytte var ein av grunnane til at faren overlevde krigen. 

Guffen tilrår. 

Will Eisner: The Spirit. A Celebration of 75 Years (2015)

Will Eisner laga nokre glimrande teikneseriar. The Spirit er ein fin serie, i alle fall når alt klaffar. Denne boka tek sikte på å visa korleis serien utvikla seg dei åra Eisner laga han, frå 1940 til 1952, og utviklinga er stor. Fram til 1945 er det lite originalt her, men det vert gradvis betre. Historiene er betre, replikkane er betre, og teikningane vert meir og meir finfine. 

Spirit er ein slags detektiv eller politimann. Han går med maske, han heiter eigentleg Denny Colt, og bur i ei hole under ein kyrkjegard. Han er smart, sterk, og alle kvinnene likar han. Han løyser saker etter saker, sjølv om dette vert mindre og mindre viktig. Han held til i New York, og nokre av dei flottaste teikningane er av gater og bygningar der. 

Mange seriar har ein fast vignett. Det har ikkje Spirit, og noko av det flottaste med serien er korleis Eisner endrar vignetten frå historie til historie. Ordet "Spirit" er alltid med i opningsteikninga, det same er "by Will Eisner", men det vert utforma og plassert på nye måtar heile tida.

Så boka tok seg opp mot slutten, men heilt på slutten gjekk det gale. Der kjem det to korte historier som er meir midt på treet. Dei kan Eisner ha vore med på, men den siste historien er heilt malplassert. Historiene tidlegare i boka er på sju eller åtte sider. Den siste, der Spirit møter Batman, er på førti, og her er alt som særpregar Spirit vekke. 

Guffen tilrår. 

Jens K. Styve: Dunce. Lut og kaldt vatn (2019)

Jens K. Styve har gitt ut teikneseriar i nesten tretti år. Han kan såleis faget sitt, for Dunce er ein solid serie. Styve har òg gjeve ut to romanar, der han òg viser at han er ein god historieforteljar.

Dunce er striper, det er altså (som regel) fire teikningar med eit poeng til slutt. I denne boka er det òg ein gjennomgåande historie, der hovudpersonen i serien, teiknaren Jens K., flyttar saman med andre inn i eit nytt kontorkollektiv. Dei får ikkje gjort så mykje der, men for serien sin del er det berre bra. Det skjer òg mykje anna, mellom anna i samspelet mellom Jens K. og sonen.

Det heile er svært vellukka. Stripene kallar fram meir humring enn latter, og det er sjølvsagt heilt greitt. Det er gode teikningar, gode tekstar og gode poeng, og då er det vel slik at eg må få tak i den Dunce-boka som kom før denne òg.

Guffen tilrår.

Meir Styve på kulturguffebloggen
Eg, Ove Kvamme (2008)
Friedland (2013)
Dunce. Apokalypse snart (2020)

Steffen Kverneland: En frivillig død (2018)

Steffen Kverneland lagar glimrande teikneseriar. Denne gongen går han meir alvorleg til verks enn elles, og fortel om far sin. Han tok livet sitt då Steffen var 18 år.

Kverneland er open, truleg om det aller meste. Han fortel om ein far som var god, som gjorde mykje saman med sønene, og som koste seg når han kunne byggja ting. Samstundes drakk han altfor mykje, og ei av dei tyngste scenene i boka er då Steffen finn ut at han skal overraska faren og sykla ut på hytta, der faren er. Faren er åleine, og det viser seg at det einaste selskapet hans er ei flaske brennevin.

Faren tok livet sitt på kontoret der han arbeidde. Då ville ikkje nokon i familien finna han heime, og han venta til begge gutane var over 18.

Igjen - det er eit finfint album. Av og til bruker Kverneland foto som illustrasjon, og det fungerer heilt fint. Det fungerer ?og fint (men litt skremmande) at han av og til teiknar seg og sonen i same stilling som han og faren hadde tretti-førti år tidlegare.

Guffen tilrår.

Nevin Martell: Looking for Calvin and Hobbes (2009)

For nokre månader sidan såg eg filmen Dear Mr. Watterson. Eg var klar over at denne boka ikkje hadde noko med filmen å gjera, men halvvegs i lesinga måtte eg likevel sjekka. Det var så mykje som var likt.

I filmen er det Joel Allen Schroeder som leitar etter Watterson, i boka er det Nevin Martell. Martell går grundigare til verks enn Schroeder, men også han endar opp med å reisa til den vesle byen i Ohio der Watterson prøver å leva i fred. Martell skal ha for å ha spora opp det som finst av intervju, og for å kjenna til dei foredraga eller innlegga Watterson heldt før han trekte seg tilbake. Bortsett frå det, er det lite han skal ha for.

Han bruker mykje tid på det me kjenner frå før. Ja, me veit at Watterson ikkje vil at det skal produserast Calvin and Hobbes-merchandise. Ja, me veit at han ikkje har laga nye seriar etter at han pensjonerte Calvin and Hobbes i 1995. Ja, me veit at han ikkje snakkar med journalistar. Så kvifor er det så viktig for Martell å snakka med Watterson direkte? Han har jo boka si likevel, han har intervjua andre, og han har lese det som finst.

Martell svarar indirekte på det ein stad i boka. Sjølvsagt er det fleire spørsmål han ville ha stilt Watterson, men ein stad skriv han at han kunne tenkja seg å vita kva "The Noodle Incident", som det vert referert til fleire gonger i serien, var for noko. Ein ting er at det ville Watterson, sjølv om han skulle ha late seg intervjua, aldri ha svara på; ein annan ting er at det som gjer "The Noodle Incident" til ein artig referanse i serien er at ingen veit heilt kva det er for noko.

Guffen er lunken.
Relatert på kulturguffebloggen
Bill Watterson: Calvin and Hobbes. Sunday Pages 1985-1995 (2001)
Dear Mr. Watterson (2013)
Exploring Calvin and Hobbes (2015)

Bill Watterson: Exploring Calvin and Hobbes (2015)

I Ohio i USA ligg museet Billy Ireland Cartoon Library and Museum. Ohio er heimstaten til Bill Watterson, og han har donert ei stor samling Calvin and Hobbes-originalar til museet. I 2015 stilte dei ut eit utval av desse, og i samband med denne utstillinga laga dei denne utstillingskatalogen.

Katalogen er todelt. Den siste halvdelen viser ei rekkje teikneseriestriper, som presenterer dei sentrale karakterane i serien, og som òg tek opp sentrale tema i serien. I denne delen er det ikkje så mykje nytt - det er framleis gode striper, sjølvsagt, men det vert ikkje sagt så mykje nytt. Den annoterte samlinga med godbitar som kom i 1995, The Calvin and Hobbes Tenth Anniversary Book, var meir omfattande, og tok altså opp liknande emne.

Den fyrste halvdelen er derimot glimrande. Watterson er ikkje så glad i å verta intervjua - der finst intervju med han, men ingen som liknar på dette. På rundt tretti sider snakkar han om arbeidsmåtar, om inspirasjonskjelder, om utviklinga av karakterane, om det han laga av teikningar og seriar før Calvin and Hobbes, og han opnar seg opp på ein måte ikkje kan hugsa å ha sett før,

Guffen tilrår.

Relatert på kulturguffebloggen
Bill Watterson: Calvin and Hobbes. Sunday Pages 1985-1995 (2001)
Nevin Martell: Looking for Calvin and Hobbes (2009)
Dear Mr. Watterson (2013)

Howard Zinn, Mike Konopacki, Paul Buhle: A People's History of American Empire (2008)

Eg ser (framleis) altfor lite fjernsyn. Desse timelange foredraga til Frank Aarebrot har eg berre sett nokre få minutt av, sjølv om eg er sikker på at eg hadde hatt godt av å sjå meir. Denne teikneserien er lagt opp på om lag same vis. Howard Zinn, ein amerikansk historieprofessor, fortel om den amerikanske utanrikspolitikken frå 1890 og framover.

Zinn er ingen kvensomhelst. I 1980 gav han ut den aldeles glimrande boka A People's History of the United States, der han fortel den amerikanske historia frå 1492, sett frå dei undertrykte sin synsstad. I denne serien handlar det mest om utanrikspolitikk, og han får godt fram korleis president etter president invaderer andre land, for å gjera sitt eige land rikare. Nokre gjer det ope, andre langt meir skjult.

Det er heller trist lesnad, sjølvsagt, og det er lett å verta nedtrykt etter ei slik bok. Rett nok sluttar boka med at Zinn tek nokre spørsmål frå salen, mellom anna eitt om der finst håp, og Zinn er optimistisk: Det er initiativ frå grasrota som har endra viktige borgarrettslover i USA før; det kan skje igjen. Seier han. Optimistisk.

Guffen tilrår.

Meir Zinn på kulturguffebloggen
You Can't Be Neutral on a Moving Train (2002)

Bill Watterson: Calvin and Hobbes. Sunday Pages 1985-1995 (2001)

Calvin and Hobbes (Tommy og Tigern) var ein glimrande teikneserie. Calvin er ein seksåring med altfor stor kunnskap og altfor god fantasi, som oftast er dregen mot det farlege og det ekle, men som òg kan vera meir kjenslevar eller redd. Tøytigeren hans, Hobbes, er den beste venen hans, og tigeren er levande og kan snakka med han når ingen andre er til stades. Serien kan sjå ut som ein barneserie, men forsøk med ungane her i huset viser at ei lang rekkje striper ikkje passar for ungar i det heile.

Bill Watterson teikna serien i ti år. Han heldt kanskje på litt for lenge, men ikkje mykje, serien held eit høgt nivå omtrent heile vegen. Han var på nippet til å gje seg nokre år før - han var heilt klar på at Calvin and Hobbes skulle vera teikneserie og ikkje noko meir. Det skulle ikkje lagast tøydokker, ikkje t-skjorter, ikkje helsingskort, ikkje teiknefilmar - det var ein teikneserie, og det var nok. Forlaget hans pressa han lenge til å opna opp for meir, og kontrakten hans opna opp for at dei kunne laga spinoff-material. Han nekta. Dette var ei så viktig sak for han at han altså vurderte å slutta. Han vann den kampen, men før han kom så langt hadde han laga ei rekkje striper som handla om akkurat dette, mellom anna fleire der monstera under senga vert nærgåande.

Watterson gav berre nokre få intervju. I ei jubileumsutgåve av Calvin and Hobbes skreiv han ein lang artikkel om teikneseriebilaga som følgde med sundagsavisene i USA då han voks opp, og det var heilt tydeleg at teikneseriar var ei kunstform som stod han nær. Det vert like tydeleg her. Dette er katalogen til ei utstilling av nokre av sundagsstripene hans, laga for Ohio State University Cartoon Research Library i 2001. Han viser korleis han etter kvart fekk friare tøylar. Dei fyrste åra var han relativt bunden - det måtte vera to faste mellomrom mellom ruter, eitt midt i den andre rekkja, og eit mot venstre i den nedste. Dette er veldig tydeleg i ein serie der Calvin og Hobbes dansar. Dei fleste teikningane går over i kvarande, med unntak av dei to stadene han var pålagt å ha mellomrom.

Akkurat den serien er òg eit døme på korleis han såg at ikkje alle striper, heller ikkje dei lengre sundagsstripene, treng tekst. Dei einaste replikkane kjem i den siste ruta. Seinare fekk han meir fridom til å eksperimentera med formatet - han kunne laga seriar med bortimot tjue små ruter, der det berre var replikkar i den siste ruta. Eller ingen replikkar i det heile. Og han kunne laga seriar med éi stor rute, med eit par mindre ruter innfelt.

Stripene i boka vert viste i to versjonar. Til venstre står teikningane hans, utan fargar, og gjerne med spor etter strek som vart viska ut; til høgre står serien slik han kom på trykk. Og under er det ein kort, utdjupande tekst, der Watterson forklarar kvifor akkurat denne sundagsstripa er teken med.

Guffen tilrår.

Relatert på kulturguffebloggen
Nevin Martell: Looking for Calvin and Hobbes (2009)
Dear Mr. Watterson (2013)
Exploring Calvin and Hobbes (2015)

Leif Halse/Jens R. Nilssen: Vangsgutane. Bind 1, 1940-42 (2013)

Vangsgutane er ein av dei klassiske norske teikneseriane; avgrensar me oss til dei nynorske seriane er Vangsgutane ein av dei fire store, saman med Smørbukk, Tuss og troll og Ingeniør Knut Berg.

Serien var eit tingingsverk. Hans Aarnes i Nynorsk Vekeblad ville ha ein serie som var ein motsats til Knoll og Tott, og det var akkurat det han fekk. Leif Halse skreiv manus, og dei to hovudpersonane, Steinar og Kåre Vangen, er den rake motsetninga til Knoll og Tott. Vangsgutane misser far sin tidleg i serien, men aldri har det vel eksistert gutar i ti-årsalderen som har vore betre rusta til eit slikt tap: Steinar og Kåre er modige, kloke, arbeidssame, ivrige, ærlege, uavhengige, sterke og snartenkte, og kan greia seg i alle moglege situasjonar. Dei kastar ikkje vekk tida, og veit ikkje noko betre enn å hjelpa mor si med gardsarbeidet - ein stad står det at "dei tek straks til med vedhogginga, og arbeidet går med liv og lyst".

Serien har òg ein motsetnad til Vangsgutane. Larris Skjorhagen har fått i oppgåve å erstatta både Knoll og Tott, og det greier han godt. Han er ein rakkarunge, og det er heilt greitt at han er med i serien, men Halse og teiknaren Jens R. Nilssen dreg det likevel for langt. Larris er eit problembarn, men problemet er større for serien enn for bygda. Der er ingen som bryr seg om han. Den rikaste bonden i bygda skambankar han, læraren gjer narr av rettskrivinga hans framfor heile klassen, og det er ålment akseptert at han skal plagast. Ingen bryr seg om at det er på heimebane dei største problema hans er. Boka sluttar med eit poeng som understrekar dette - faren ber han heim: "Larris heng og dinglar etter ermane og tenkjer på korleis det skal bli når han kjem heim." Litt uti boka verkar det som om Halse og Nilssen vert klar over at det vert for mykje - dei introduserer påsketuristen Fliropp, som fyller rolla som Larris i nokre sider.

Serien vart trykt i Nynorsk Vekeblad frå 1940. Sidene frå bladet vart samla i årlege jolehefte frå 1941. I denne boka er dei tre fyrste jolehefta samla, i det same ståande formatet som Nynorsk Vekeblad hadde. Det er ikkje noko stort poeng; alle sidene har nøyaktig same formgjeving, med seks like store ruter. Viktigare er det at Halse og Nilssen veit korleis ein serie skal fenga - spaninga vert gradvis bygd opp på kvar side, og det er alltid mest spanande i den siste ruta. Du får lyst til å bla om, du får lyst til å lesa vidare.

Med unntak av Larris er manuset heilt greitt. Det handlar mykje om spanande og spesielle hendingar, men av og til kjem og rolegare parti, der det handlar om drifta på garden. Om manuset er greitt, er teikningane langt betre. Jens R. Nilssen var ein meistarleg teiknar.

Nilssen teikna i alt 16 Vangsgutane-hefte, og Fonna Forlag har planar om å samla dei i i alt fem bøker. Det er eit godt tiltak, og viss dei i tillegg til seriane får plass til like gode artiklar som den Nils Nordberg skriv i denne boka, vert det endå betre.

Guffen tilrår.

Meir Vangsgutane på kulturguffebloggen
Bind 2, 1943-45 (2014)

Steffen Kverneland: Munch (2013)

I Kanon-hefta, som Steffen Kverneland og Lars Fiske står bak, har der vore fleire biografiske seriar om Edvard Munch. Her har Kverneland samla desse, og utvida prosjektet til ein glitrande teikneseriebiografi om Munch.

Boka opnar med at Kverneland forklarar Fiske korleis han vil arbeida. Han tek utgangspunkt i kva Munch og andre har skrive om livet hans, altså ikkje heilt ulikt måten han arbeidde med Illustrerte klassikere. Det aller meste av teksten i boka er henta frå desse kjeldene, men ein sjeldan gong kjem Kverneland med eigne tekstar. Av og til dukkar han òg opp i illustrasjonane, gjerne saman med Fiske, og gjerne i fotografisk form.

Dei som vil ha alle detaljane om livet til Munch må leita andre stader; dette er ikkje ein slik biografi. Kverneland konsentrerer seg om nokre periodar i livet til Munch. Munch budde nokre år i Berlin og Paris, der han hadde mykje kontakt med andre skandinaviske kunstnarar. Spesielt forholdet til Strindberg får mykje plass. Forholdet og lengten etter to kvinner, Millie Thaulow og Dagny Juel prega likevel Munch meir, og Munch var òg prega av at han miste fleire familiemedlemmar på relativt kort tid. Kverneland fortel om ein Munch som utelukkande arbeider sjølvbiografisk, og med utgangspunkt i tekstutvalet prøver han å visa korleis desse hendingane prega Munch, og inspirerte han til å måla.

Og dette gjer altså Kverneland på ein finfin måte. Han vekslar mellom ulike teiknemåtar; der han ofte flettar inn referansar til bilete av Munch, eller attgjev dei, så godt han greier. Kverneland har laga mange gode teikneseriar før, og han kjem sikkert til å laga mange fleire gode seriar, men det er ikkje utenkjeleg at dette vert ståande att som hovudverket hans.

Guffen tilrår.

Paul Auster, Paul Karasik og David Mazzucchelli: City Of Glass (2004)

For rundt femten år sidan skreiv eg noko visvas om Auster for ei fanzine Kjartan gav ut. Han illustrerte den teksten med nokre teikningar frå ein Auster-teikneserie. Han hadde ikkje serien sjølv, han hadde berre klipt dei to bileta ut frå ei bokmelding han hadde kome over i ei avis, og eg gløymde heile serien. Heilt til eg kom på han igjen.

City Of Glass er den fyrste romanen til Auster, del ein i New York-trilogien, og det var det fyrste eg las av Auster. Eg visste det sjølvsagt ikkje då, men her vert dei fleste av dei faste ingrediensane i Auster-verda introduserte. Her er ein manglande far. Handlinga er lagt til New York. Hovudpersonen er forfattar. Spørsmålet om kven me er står sentralt. Og her er sjølvsagt tilfeldige hendingar - den mest tilfeldige kjem alt i opninga: It was a wrong number that started it. Daniel Quinn får ein telefon med spørsmål om han er privatdetektiven Paul Auster. Han svarar fyrst nei, men då han får same spørsmålet nokre kveldar seinare, svarar han ja.

Romanen er strålande, eg har lese trilogien fleire gonger. Overgangen til teikneserie er òg vellukka. Fleire sekvensar er imponerande, både den lange monologen til den unge Peter Stillman, refereringa frå boka til den eldre Peter Stillman, og sidene der Quinn sit pal utanfor huset der den unge Stillman bur, er svært fine. Og det er eit eller anna med teikningane som gjer at dei passar perfekt til teksten i romanen.

Quinn gjev seg altså ut for å vera privatdetektiven Auster. Der er ei rekkje ulike Paul Auster-ar i boka - han som har skrive boka, privatdetektiven Auster, og han forfattaren Quinn vitjar i boka. Det går an å sjå dette som ein rein leik, men det går òg an å sjå det som refleksjonar rundt spørsmålet om kven me er, og kor samansette me er.

Serien er ikkje utan humor. Eg har ikkje romanen føre meg her, men kan ikkje hugsa at det der stod noko om namna på dei andre ringjeklokkene i huset der forfattaren Auster bur. Her er derimot fleire namn synlege, og fleire av dei refererer til verkelege eller fiktive personar.

Guffen tilrår.

Meir Auster på kulturguffebloggen
The Invention of Solitude (1982)
Paul Benjamin: Squeeze Play (1984)
The New York Trilogy (1987)
In the Country of Last Things (1987)
Moon Palace (1989)
The Music of Change (1990)
Leviathan (1992)
Mr. Vertigo (1994)
Smoke (film, 1995)
Timbuktu (1999)
True Tales of American Life (redaktør, 2001)
The Book of Illusions (2002)
Oracle Night (2003)
Auggie Wren's Christmas Story (2004)
The Brooklyn Follies (2005)
Travels in the Scriptorium (2006)
The Inner Life of Martin Frost (2007)
Man in the Dark (2008)
Invisible (2009)
Sunset Park (2010)
Winter Journal (2012)
Paul Auster og Siri Hustvedt (Bergen 2.2.13)
Auster and Coetzee: Here and Now (2013)
Report from the Interior (2013)
4 3 2 1 (2017)
A Life in Words. Conversations with I.B. Siegumfeldt (2017)
Talking to Strangers (2019)
Groundwork (2020)
Baumgartner (2023)
Bloodbath Nation (2023)
Siri Hustvedt: Ghost Stories. A Memoir (2026)

Chris Ware: Jimmy Corrigan, the Smartest Kid On Earth (2000)

Fy fasan. Denne er god.

Eg er ikkje spesielt oppdatert på teikneseriar. Eg las og kjøpte mange seriar i åttiåra, og er framleis ofte innom kjellaren på Tronsmo, men eg har slettes ikkje god oversikt over feltet. Eg har difor ikkje god føresetnad for å vurdera om dette verkeleg er den beste serien som er laga, slik det ofte vert hevda, men det som er sikkert er at det er ein svært solid serie. Eg hugsar eg intervjua Steinar om teikneserieinteressa hans, for Horda Tidend, og han snakka om at ein god serie kunne gje han like mykje som ein god roman. Det er få seriar som har gitt meg like mykje som denne.

Det er ein ordknapp serie. Serien handlar om Jimmy Corrigan, ein trettiseks år gamal mann som slit med andre folk. Han har ingen vener, han er ekstremt sjenert, og han anar ingenting om smalltalk. Han har ingen kontakt med far sin, men snakkar dagleg med mora på telefon. Ein dag ringjer faren og seier at han gjerne vil ha sonen på vitjing. Sonen tek turen, og det vert sjølvsagt nokre pinlege dagar. Fyrst vert sonen påkøyrd av ein bil, deretter er faren i ei bilulukke. Jimmy møter den svarte adoptivdottera hans, og slit med å koma innpå ho òg. Slik vert det òg når han møter bestefaren. Far hans døyr av skadene, og Jimmy reiser attende til heimbyen sin.

Serien er godt fortalt. I eit langt flashback ser me at bestefaren òg hadde det vanskeleg som barn, der dei andre ungane lo av han, og der faren forlot han. Serien er òg fabelaktig teikna. Corrigan har eit ufatteleg trist fjes, som vert tristare og tristare utover i serien. Teikningane får fram kor tomt han har det, kor einsam har er. Rutene har ulik storleik, men alle er firkanta, og det kan godt vera opptil seksten ruter på dei små sidene. Lesaren kjem tett innpå den stakkars mannen, og får medkjensle med han. Det er ein serie eg kjem til å lesa om att.

Guffen tilrår.

Meir Ware på kulturguffebloggen
Rusty Brown (2019)