Jon Savage: Time Travel (1997)

Jon Savage har skrive om musikk sidan midt i 1970-åra. Han gav ut si eiga fanzine i London i 1976. Han skreiv så for Sounds, seinare for Melody Maker, og har etter kvart skrive for dei fleste store musikkpublikasjonane. Innimellom skreiv han òg om andre tema, gjerne knytt til mote eller ungdomskultur. I denne boka har han samla ei rekkje av artiklane sine. Mykje her er bra, men det ville vorte ei betre bok om han hadde venta nokre år med å gje ho ut.

Frå 1993 kom musikkbladet Mojo ut kvar månad. Her er gjerne artiklane betre, og Savage skriv framleis av og til for Mojo. I Mojo (og andre liknande blad) er det rom for lange og grundige artiklar. I boka er det med nokre slike, og det er dei beste artiklane. Han skriv til dømes glimrande om Joy Division og Nirvana.

Ein annan grunn til at dei ferskaste artiklane er dei beste er jo òg at Savage vert ein betre skribent. Artiklane frå 1970-åra er fine, dels av di Savage var eit augevitne frå dei fyrste punkeåra, men dei er kortare. Det kan vera intervju, det kan vera meldingar av plater eller konsertar.

Frå 1980-åra har han teke med mange artiklar som ikkje fengar like mykje. Her skriv han om motar, gjerne for bladet Face, og her er det som om både skrivestil og emne vert meir feil. Her var det fleire artiklar som ikkje var verdt bryet.

Guffen er lunken.

Meir Savage på kulturguffebloggen
England's Dreaming (1991)
The England's Dreaming Tapes (2010)
This Searing Light, The Sun and Everything Else (2019)

Jon Savage: The Searing Light, The Sun, and Everything Else (2019)

Dette er ein historie eg har lese og høyrt fleire gonger. Eg har lese bøkene til to av dei tre som overlevde Joy Division (og kjem til å lesa boka til den tredje, når ho kjem ut seinare i vår). Eg har lese boka til Deborah Curtis, som sat att med ei ung dotter. Eg har sett filmen Control. Eg har lese fleire artiklar om bandet. Det var altså noko kjent her, men det var likevel noko heilt anna.

Jon Savage, ein av dei finaste britiske rockjournalistane, har intervjua alle han burde og kunne. Den einaste som manglar er Ian Curtis, men han kjem til orde i sitat frå gamle intervju. Det er ikkje noko komplett biografi, og her er mange motsetnader, men historia står likevel som ein påle.

Fire unge menn kjem saman i Manchester i 1977. Dei finn si eiga stemme, og etter at albumet Unknown Pleasures kjem ut i 1979 går det fort: Dei vert store, dei turnerer, dei skriv nye songar, dei gjev dei ut. Samstundes handlar meir og meir om vokalisten Ian Curtis. Han er den alle ser opp til, og han får ei rolle han ikkje vil ha. Han får eliptiske anfall overalt, han vil ha fred, han vert dregen mellom kona og kjærasten, og han både vil og ikkje vil på turné i Amerika. Kvelden før dei skulle reisa tok han livet sitt. Albumet Closer vart gitt ut to månader seinare, omslaget (som var trykt før sjølvmordet) viste eit gravmonument.

Det er mange fine utsegner i boka, men dei siste kapitla er dei beste. I det siste kapitlet er det omtrent berre dei nærmaste som får koma til orde, og det er uråd å ikkje verta rørt når dei fortel om kor tomt det vart, og kor det plutseleg gjekk opp for dei alle kor store problem Curtis hadde.

Guffen tilrår.

Meir Savage på kulturguffebloggen
England's Dreaming (1991)
Time Travel (1997)
The England's Dreaming Tapes (2010)

Meir Joy Division/New Order på kulturguffebloggen
Here are the Young Men (konsertfilm, 1982)
Chris Ott: Unknown Pleasures (2004)
Control (film, 2007)
Peter Hook: The Hacienda. How Not to Run a Club (2009)
Kevin Cummins: Joy Division (2010)
Peter Hook: Unknown Pleasures. Inside Joy Division (2012)
Ian Curtis: So This Is Permanence (2014)
Bernhard Sumner: Chapter and Verse (2014)
Kevin Cummins: New Order (2015)
Peter Hook: Substance. Inside New Order (2016)
Stephen Morris: Record Play Pause (2019)
Stephen Morris: Fast Forward (2020)
Kevin Cummins: Joy Division, Juvenes (2021)

Jon Savage: England's Dreaming (1991)

Det har etter kvart kome mange bøker om Sex Pistols, men denne boka er framleis ei av dei beste. Handlinga i boka går langs to liner - Savage fortel historia til bandet, men han skriv òg om dei fyrste åra med punk rock, både i USA og England.

Han går rett til kjeldene, både dei munnlege og skriftlege. Ei av dei skriftlege er hans eiga dagbok. Han gav ut fanzina London's Outrage frå 1976, og var på ei rekkje av konsertane han skriv om i boka, mellom anna den vidgjetne båtturen under dronningjubileet i 1977. Han har intervjua ei rekkje av dei sentrale personane, og bruker òg bøker og aviser som kjelde.

Ei kjelde han ikkje har snakka med er Sid Vicious. Han døydde i februar 1979, og boka sluttar om lag der. Eit anna vendepunkt i historia er intervjuet med Bill Grundy, og Savage (og fleire han snakkar med) meiner at det var der ting tok til å gå gale. Det programmet gjorde punken meir ålment kjent. Det vart vanlegare og vanlegare at andre banka opp punkarar, og frå då av vart heile subkulturen meir valdeleg. Nokre månader seinare braut òg bandet meir eller mindre saman. Etter at Glen Matlock vart sparka vart det førre konsertar, færre øvingar, og så godt som ingen nyskrivne songar. Det med konsertane hadde manageren Malcolm McLaren ansvar for - han meinte det var god PR for bandet å seia at dei var bannlyste frå konsertscener over heile England. (Noko dei ikkje var.)

Guffen tilrår.

Meir Savage på kulturguffebloggen
Time Travel (1997)
The England's Dreaming Tapes (2010)
This Searing Light, The Sun and Everything Else (2019)

Meir Sex Pistols på kulturguffebloggen
Glen Matlock: I was a Teenage Sex Pistol (1990)
John Lydon: Rotten (1993)
The Filth and the Fury (film, 2000)
David Nolan: I Swear I Was There. The Gig That Changed The World (2006)
Trygve Mathiesen: Banned in the UK (2010)
Trygve Mathiesen: Sid's Norwegian Romance (2011)
John Lydon: Anger Is an Energy (2014)
Johan Kugelberg (red.): God Save Sex Pistols (2016)
Steve Jones og Ben Thompson: Lonely Boy (2016)
Mal-One & The Punk Collective: Worlds End (2020)
Pistol (2022)
Glen Matlock: Triggers (2023)

Jon Savage: The England's Dreaming Tapes (2010)

Ei av dei beste bøkene om Sex Pistols og dei åra punken oppstod er England's Dreaming, som Jon Savage gav ut i 1991. Savage intervjua ei rekkje personar då han arbeidde med den boka, og bortimot tjue år seinare samla han tretti-førti av dei intervjua i denne boka.

Han snakka med alle dei fire ur-pistolane, med manageren deira, med folk knytt til butikken hans (SEX), med folk i andre band, med folk i media, med folk frå New York, med folk frå Manchester, og med andre av dei som spelte ei rolle i 1976-79. Intervjua vert trykte utan kommentarar, og det er jamt over innsiktsfullt og godt.

Sjølvsagt er det mange som hugsar ting annleis. Sjølvsagt er det mange som prøver å framstilla seg sjølv i eit betre lys. Svært mange seier at for dei var punken daud lenge før Sex Pistols vart oppløyst.

Mange får òg spørsmål om Sid og Nancy. Alle, kanskje med eit eller to unntak, seier at Nancy var ei nepe. Svært mange seier at Sid var langt meir intelligent enn han gav uttrykk for. Dei to siste intervjua er med to som var til stades då Sid døydde, det aller siste intervjuet er med mor hans, som kjøpte heroinen som drap han.

Guffen tilrår.

Meir Savage på kulturguffebloggen
England's Dreaming (1991)
Time Travel (1997)
This Searing Light, The Sun and Everything Else (2019)

Meir Sex Pistols på kulturguffebloggen
Glen Matlock: I was a Teenage Sex Pistol (1990)
John Lydon: Rotten (1993)
The Filth and the Fury (film, 2000)
David Nolan: I Swear I Was There. The Gig That Changed The World (2006)
Trygve Mathiesen: Banned in the UK (2010)
Trygve Mathiesen: Sid's Norwegian Romance (2011)
John Lydon: Anger Is an Energy (2014)
Johan Kugelberg (red.): God Save Sex Pistols (2016)
Steve Jones og Ben Thompson: Lonely Boy (2016)
Mal-One & The Punk Collective: Worlds End (2020)
Pistol (2022)
Glen Matlock: Triggers (2023)