Erling Lægreid: Fleire nærgåande skisser (2012)

Dette er oppfølgjaren til boka Nærgåande skisser, som kom i fjor haust. Eg koste meg stort med den boka, som eg las for omtrent eitt år sidan. Lægreid døydde i slutten av november i fjor, slik at den fine serien i Dag og Tid vart avslutta bråare enn nokon hadde tenkt.

I denne boka har Samlaget samla resten av dei korte portretta hans. Eller, portrett er kanskje eit for omfattande ord, ordet skisser er betre. Han fortel kort om folk han møtte i livet, men han får likevel godt fram kven eller korleis dei var. Det er forfattarar, journalistar, skodespelarar - i det store og heile er det skapande menneske han skriv om.

Eit anna fellestrekk mange av dei delar er at dei er glade i alkohol. Lægreid gjer ikkje noko stort nummer av det, han nemner det gjerne i forbifarten. Om Arne Hestenes heiter det at "drakk gjorde han heller ikkje, men han sa ikkje nei til litt champagne eller utsøkt vin". Tek ein denne setninga på alvor drikk altså ikkje ein som drikk litt.

Her er mange fine portrett. Dei eg liker best er portretta av Hartvig Sætra og Reidar Djupedal.

Den siste tredelen av boka bryt med resten. Dette er ein artikkel Lægreid skreiv til boka ÅrdAl. Verket og bygda (1997). Her skriv han om heimbygda Årdal - kva som kjenneteikna ho, og kva som kjenneteikna årdølene. Det er ein jamt over grei artikkel, men han er ikkje på same nivå som dei biografiske skissene. Det beste med den artikkelen er noko Sverre Tusvik skriv i innleiinga: Lægreid og Kjartan Fløgstad vart spurde om å skriva korte tekstar til den boka. Fløgstad heldt seg til dei 24 linene han hadde fått tildet, men Lægreid sleit litt med det - han leverte 34 sider.

Guffen tilrår.

Meir Lægreid på kulturguffebloggen
Bak maska (1994)
Nærgåande skisser (2011)

Meir Dag og Tid på kulturguffebloggen
Nils Rune Langeland: Noreg (2008)
Agnes Ravatn: Stillstand (2009)
Morten A. Strøksnes: Rett vest (2009)
Asbjørn Aarnes: Troll i ord (2009)
Agnes Ravatn: Folkelesnad (2011)
Morten A. Strøksnes: Tequiladagbøkene gjennom Sierra Madre (2012)
Agnes Ravatn: Operasjon sjølvdisiplin (2014)
Agnes Ravatn: Verda er ein skandale (2017)

Erling Lægreid: Nærgåande skisser (2011)

Endå ei bok basert på stoff frå Dag og Tid, og endå ei bok som er verd å få med seg. Erling Lægreid har det siste året (omtrent) hatt korte artiklar der han skriv om kjende personar han har møtt på sin veg. Det er ikkje meint å vera grundige biografiar, det er skisser der han godt kan konsentrera seg om ein enkelt episode. Han skriv om godt og vel førti personar, og her er langt mellom bomskota.

Boka opnar med eit nyskrive føreord der Lægreid kort fortel om livet sitt. Oppvekst i Årdal, studiar i Oslo, der han etter kvart fekk seg jobb i NRK. I dette føreordet kjem der to kraftige hint om kva me har i vente. Han har lett for å koma i kontakt med folk, og er aktiv på mange område. Og han likar å smørja litt på når han fortel - 'lyg litt meir', seier ei av tantene hans.

Eg anar ikkje om han lyg her, eller kor mykje han eventuelt lyg, men han skriv sjølv at noko av det han ber vidare er mytar, og at han ikkje kan gå god for at alt er sant. Ein stad bruker han den opne formuleringa "det skal vera sant at ..."; ein annan stad skriv han at han aldri sjekkar ei god historie. Det er dei gode historiene som interesserer han, og det er dei interessante personane som interesserer han mest. Han skriv om møte med ei rekkje forfattarar, nokre politikarar, og nokre mediafolk. Det er spesielt fascinerande korleis han får så god kontakt med så mange forfattarar, også slik som på fleire måtar stod langt frå kvarandre.

Her er litt overlapping, både i personell og innhald. Det fyrste kan ein ikkje unngå, når han har artiklar om både Tarjei Vesaas og Halldis Moren Vesaas, vert begge to nemnde i begge artiklane. Han skriv òg om då han tok med seg Olav H. Hauge til Midtbø, altså der Vesaasane budde. Dette er greitt, det er verre når det same poenget kjem att i fleire artiklar. Spesielt når desse artiklane kjem tett på kvarandre - med fem siders mellomrom vert det to gonger nemnt at Trygve Bull sa De til Lægreid, medan Lægreid sa du til Bull.

Guffen tilrår.

Meir Lægreid på kulturguffebloggen:
Bak maska (1994)
Fleire nærgåande skisser (2012)

Meir Dag og Tid på kulturguffebloggen
Nils Rune Langeland: Noreg (2008)
Agnes Ravatn: Stillstand (2009)
Morten A. Strøksnes: Rett vest (2009)
Asbjørn Aarnes: Troll i ord (2009)
Agnes Ravatn: Folkelesnad (2011)
Morten A. Strøksnes: Tequiladagbøkene gjennom Sierra Madre (2012)
Agnes Ravatn: Operasjon sjølvdisiplin (2014)
Agnes Ravatn: Verda er ein skandale (2017)

Erling Lægreid: Bak maska (1994)

Eg var innom ein bruktbutikk på Voss, der det aular av billege bøker, og der dei bak disken aldri greier å rekna saman rett pris. Denne boka fekk eg omtrent gratis, og det var ein høveleg pris.

Erling Lægreid har lenge vore tilsett i NRK, der han ved ulike høve har kome med kommentarar om alt mogleg. Nokre av desse er samla i denne boka. Her er ein total mangel på informasjon, ingen av dei er daterte, og av og til kunne det vore greitt å vita om me snakkar om nitti- eller åttitalet.

Lægreid kan vera god på radio. Å lesa desse tekstane er noko heilt anna. Dei munnlege verkemidla han bruker på radio forsvinn sjølvsagt her, og det kan vera grunnen til at dette ikkje er morosamt i det heile. Radio er best på radio. Det er meininga at det skal vera litt å le av her, i alle fall viss ein skal tru teksten på baksida, men for meg tok det lang tid. Det var ikkje før på side 70 at eg drog litt på smilen, der skriv han at "Thorvald [Stoltenberg] har vore den perfekte utanriksminister; for han snakkar betre engelsk enn norsk". Då var eg nesten halvferdig med boka, og stort meir er det ikkje å le av. Det er meir Are Kalvø enn Agnes Ravatn, med andreord.

Han er jamt over samfunnskritisk, det anar meg at han nærmast er samfunnskritisk av prinsipp. Av og til dukkar det opp gode poeng eller gode formuleringar, men det er eit stykke mellom dei. Og når ein les heile boka på ein gong ser ein at Lægreid har nokre favorittuttrykk han bruker ofte. Når han opnar setningar med "som kjent ...", og det gjer han ofte, er det eit signal om at han i resten av setninga skriv om noko ingen veit frå før.

Guffen kan ikkje tilrå dette.

Meir Lægreid på kulturguffebloggen:
Nærgåande skisser (2011)
Fleire nærgåande skisser (2012)