23. mai 2015

Odd S. Lovoll: Across the Deep Blue Sea (2015)

Odd Lovoll har skrive svært mykje om den norske utvandringa til USA, og svært mykje av det han har skrive er svært godt. Denne gongen skriv han om eit oversett tema i den tidlege utvandringa frå Noreg, og det gjer han som vanleg godt.

Den vanlege oppfatninga er at dei fleste som emigrerte frå Noreg til USA reiste om New York. Det stemmer for så vidt, men ikkje heilt: Frå 1854 til 1865 reiste dei fleste - 94 prosent - via Quebec i Canada. At det var så mange var nytt også for meg, og det er med på streka under kor stor forskar Lovoll er: Han runda åtti år i fjor, men er framleis nyfiken nok til å avdekkja og presentera ukjende sider ved den norske utvandringa.

Dei fleste som kom til Quebec reiste vidare, og dei fleste av desse reiste vidare til USA. Nokre stader i Canada, til dømes ved utløpet av Lawrence-elva, var det mindre norske bygdelag, men også mange herfrå braut opp og reiste vidare til statane i Midt-Vesten. Mange vart likevel verande, spesielt etter at det vart lagt til rette for at folk kunne slå seg ned på den canadiske prærien, men dette fell utanfor temaet for denne boka. Det er likevel, som Lovoll skriv, noko som "awaits the interested historian and is much desired".

Lovoll flettar inn historier om mange av dei som utvandra. Dei aller fleste, i alle fall i denne tidlege perioden, reiste inn i det ukjende, og var takksame for hjelp frå dei nordmennene som alt var i USA. Det er påfallande kor mange av desse som lurte innvandrarane, og som altså utnytta folk når dei var på sitt mest sårbare.

Guffen tilrår.

Meir utvandring på kulturguffebloggen
L.A. Stenholt: Knute Nelson (1896)
Johan Bojer: Vår egen stamme (1924)
Alfred Hauge: Cleng Peerson. Hundevakt (1961)
Alfred Hauge: Gå vest - (1963)
Alfred Hauge: Cleng Peerson. Landkjenning (1964)
Alfred Hauge: Cleng Peerson. Ankerfeste (1965)
Einar Haugen: Norsk i Amerika (1975)
Anders Buraas: De reiste ut (1982)
Lars Chr. Sande (red.): De som dro ut (1986)
Sverre Mørkhagen: Farvel Norge (2008)
Garrison Keillor: Life among the Lutherans (2009)
Gotaas og Kvarsvik: Ørkenen Sur (2010)
Sverre Mørkhagen: Drømmen om Amerika (2012)
Sverre Mørkhagen: Det norske Amerika (2014)

Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar