Jakob Naadland: Penneteikningar [1925]

Slike bøker burde det eigentleg vera fleire av. Naadland har skrive korte skisser over personar han set høgt. Det gjer han med vekslande hell, men ideen er god. Dei fem han skriv om er forfattaren Arne Garborg, læraren og stortingsmannen Olav Sveinsson, stortingsmann og statsminister Johannes Steen, skulemannen og stortingsmannen Viggo Ullmann, og forfattaren og bladmannen Aasmund Olavsson Vinje.

Dei to beste artiklane er om dei to eg visste minst om på førehand. Når Naadland skriv om Sveinsson og Steen lagar han gode biografiske skisser, og skriv grunnleggande og godt om begge to. Best er artikkelen om Sveinsson, som Naadland ser ut til å setja nesten urimeleg høgt. I dei tre andre artiklane legg han mindre vekt på det biografiske. Han vil heller skriva om tankeverda deira, han prøver å finna ut kva som påverka dei til å få dei meiningane dei har. Slike artiklar kan sjølvsagt vera minst like interessante som biografiske artiklar, men det verkar ikkje som om Naadland har fullt tak på dette. Han vinglar, han er usikker, og poenga hans kjem ikkje spesielt tydeleg fram.

Guffen er lunken.

Meir Naadland på kulturguffebloggen
Noreg er namnet (1954)

Jakob Naadland: Noreg er namnet (1954)

Didrik Arup Seip skreiv i 1953 eit innlegg i Stavanger Aftenblad, der han hevda at forma Norge var av norsk opphav. Seip var professor i riksmål, og ser ikkje ut til å ha vore spesielt nynorskvenleg. Innlegget hans fekk fleire til å reagera, og Jakob Naadland kan ha vore den som reagerte sterkast. Han skreiv fyrst eit svar til Seip i Stavanger Aftenblad, og utdjupa synspunkta sine i dette heftet, som vart gjeve ut av Noregs Mållag. Seip svara aldri på argumenta til Naadland.

Kort fortalt meiner Naadland at Norge har dansk opphav, og at den norske av dei to namneformene er Noreg. Det bør ikkje vera noko bombe når ein ser på kven som er utgjevar. Men han argumenterer godt for synet sitt. Han går inn i ei rekkje brev frå mellomalderen, og viser (grovt sett) at Norge-former er skrive av danske brevskrivarar, og at Noreg-formene var dei vanlege når breva var skrivne av nordmenn.

Like overtydande er det når han viser til nokre få døme frå 1800-talet, der fagfolk seier at forma Noreg var den vanlege i fleire dialektar. I ei avhandling på svensk frå 1849 skreiv til dømes P. A. Munch at "norska folket själft säger alltid Norig eller Noreg".

Heftet er prega av at Naadland vil visa fram så mange døme som råd. Det gjer at heftet vert litt seigt å koma gjennom, men det gjer jo òg at det er lettare å tru på argumenta hans.

Guffen tilrår.

Meir Naadland på kulturguffebloggen
Penneteikningar [1925]