29. juli 2016

Noah Diamond: Gimme a Thrill (2016)

Og eg som trudde at det ikkje var så mykje upløyd mark i Marx Brothers-åkeren. I'll Say She Is var det store gjennombrotet til brørne. Dei var store i vaudeville før dette stykket, men det var dette som gjorde dei til verkeleg store stjerner. Stykket hadde premiere i Philadelphia i 1923, turnerte litt rundt om på austkysten det neste året, og vart sett opp på Broadway i mai 1924. Resten er, som det heiter, historie.

Dei to andre Broadway-oppsetjingane til Marx Brothers, Cocoanuts og Animal Crackers, vart begge filma i etterkant. Det vart ikkje dette stykket, med unntak av ein sketsj og nokre av vitsane. Manuset til den lange avslutningssketsjen (om Napoleon) og sketsjen som vart filma har vore ukjent. I Marx-biografiane får filmane langt meir plass enn denne framsyninga. Diamond skriv (stort sett) berre om denne, og det er ein velkomen vri.

Han går langt inn i kjeldene, og finn mykje nytt stoff. Han greier å spora opp delar av manus, og han greier å finna mange av songane. Han finn rollelister, han finn avismeldingar, han finn intervju, og formar det heile til ei fin og fascinerande forteljing. På vegen fram tek han livet av nokre myter, som den om at grunnen til at alle dei framståande aviskritikarane i NY berre kom til denne stykket av di ei anna premiere vart avlyst same dag.

Så langt er alt vel. Den andre delen av boka engasjerer langt mindre. Diamond er amatørskodespelar, han har lenge likt å kle seg ut som Groucho, og han finn ut at han skal setja opp att stykket. Det er heilt greitt; hadde eg visst om det på førehand er det fare for at eg hadde lagt inn ein tur til NY for å sjå det. Men her skriv han alt, alt for langt om prøvespelingar og øknomiske vriar og vendingar, om øvingar og framføringar, om meldingar av den nye framsyninga, og om planar vidare. Denne delen hadde hatt godt av ei svært stram nedkorting.

Guffen tilrår.

Mykje meir Marx på kulturguffebloggen

Filmar
Cocoanuts (1929)
Animal Crackers (1930)
Monkey Business (1931)
Horse Feathers (1932)
Duck Soup (1933)
A Night at the Opera (1935)
A Day at the Races (1937)
Room Service (1938)
At the Circus (1939)
The Big Store (1941)
The Incredible Jewel Robbery (1959)
The Unknown Marx Brothers (1993)

Bøker
Harpo Marx/Richard Barber: Harpo Speaks (1961)
Sidney Sheldon: A Stranger in the Mirror (1976)
Hector Arce: Groucho (1979)
Maxine Marx: Growing Up with Chico (1980)
Wes D. Gehring: The Marx Brothers. A Bio-Bibliography (1987)
Robert Dwan: As Long as they're laughing (2000)
Paul Duncan (red.): Marx Bros (2007)
Andrew T. Smith: Marx and Re-Marx (2009)
Martin A. Gardner: The Marx Brothers as Social Critics (2009)
Roy Blount jr.: Hail, Hail, Euphoria! (2010)
Wayne Koestenbaum: The Anatomy of Harpo Marx (2012)
Devon Alexander: The Quotable Groucho Marx (2014)
Lee Siegel: Groucho Marx. The Comedy of Existence (2015)
Matthew Coniam: The Annotated Marx Brothers (2015)
Matthew Coniam: That's me, Groucho! (2016)

Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar