16. mars 2017

Asbjørn Øverås (red.): Menn og meiningar og norsk mål (1950)

Dette heftet er ikkje unikt i sin sjanger. I 1999 gav til dømes Ottar Grepstad ut Nynorsk sitatbok, der han hadde samla ei rekkje korte fyndord frå målstriden. Då dette heftet kom ut, om lag femti år tidlegare, var Asbjørn Øverås formann i Noregs Mållag. Han er ikkje like oppteken av korte sitat, han tek med tekstutdrag som gjerne kan vera over ei side lange. Skilnaden er lett å sjå - der Grepstad likar utsegner med snert i, legg Øverås vekta på argumentasjon. Heftet ser er i langt større grad ut til å vera tenkt som hjelp til dei som arbeider i mållaga, dei som treng hjelp i debattar.

Det er ikkje det same som at boka er utan gullkorn. Problemet er at det vert litt for langt mellom dei. Mange av sitata er så livlause at det går trått å koma gjennom dei. Det er òg rart at Øverås kjem inn med forklarande kommentarar midt i sitata; eg ville heller hatt dei før eller etter.

Så det er heller ujamt. Men av og til glimtar det altså til. I eit langt sitat frå biskop Eivind Berggrav står det mellom anna: "Det er to ting aa merke ved riksmaalsbevægelsen. Den er uden haab, og den er nationalt uklar. ... Derfor er riksmaalsbevægelsen ifølge selve livsloven en dømt bevægelse. Aa slutte sig til den er gammelmands daad." Og dette sitatet frå Oslo riksmålsforenings pressekomité er reint gull: "Vi hevder at det i dag er 3 språk i Norge: Landsmål (nynorsk), riksmål (som De og jeg bruker), og til slutt bokmål (pølsemål, som påtvinges våre barn i skolen, blomstrer på våre skjemaer og knotes i radio. Pølsemålets spesialitet er nemlig å snu setningenes meningsinnhold tvert om eller grumse det grundig til."

Guffen er lunken.

1 kommentar:

  1. Så det var det Asbjørn Øverås var?
    Jeg har bodd tre år i Asbjørn Øverås veg i Trondheim, og flyttet derfra forrige helg. Fk mandag skal jeg levere nøklene fra meg der..
    Artig at han dukket opp her akkurat nå.:) God helg!

    SvarSlett