Bob Mould / Michael Azerrad: See A Little Light (2011)

Ein gong tidleg i åttiåra tinga Håvard den amerikanske fanzina Maximumrocknroll, og vart overraska over at det var eit amerikansk punkband som heitte Hüsker Dü. Eg trur det tok nokre år før eg høyrde noko av musikken deira. Det var sånn passeleg fengande, det var ein god kombinasjon av energi og melodi, men eg trur likevel ikkje det gjekk så langt at eg kjøpte nokre av platene deira. For litt sidan las eg Our Band Could Be Your Life, der Hüsker Dü var ei av gruppene Michael Azerrad skreiv om. Historien deira hadde nokre fascinerande innslag, og då denne boka, som er sjølvbiografien til Mould, fekk gode meldingar histen og pisten, slo eg like godt til. Boka er skrive saman med Azerrad.

Boka følgjer to liner i livet til Mould. Den eine handlar om musikaren Mould, den andre handlar om mannen Mould. Som musikar har han vore innom fleire sjangrar, han går ei stund lei av å vera i band, lei av høge gitarar. Han held nokre solokonsertar, eksperimenterer med andre instrumenteringar, før han går attende til bandformatet, med musikk som igjen er dominert av rungande og nesten like sinte gitarar. Han ser seg sjeldan tilbake, og sjølv om han synest det er stas at mange set Hüsker Dü høgt, vil han helst at dei skal høyra om den ferskaste av platene han har vore med på. Av banda han skriv om er det likevel Hüsker Dü han skriv mest om, og det er òg det bandet det er mest interessant å lesa om. Det er der dei slit mest, det er der dei jobbar hardast for å nå ut. Men aller best er det å lesa om tida rett etter at  Hüsker Dü vart oppløyst. Saman med kjærasten har han kjøpt ein liten farm nord for Minneapolis, og der sit han åleine dagen lang utan heilt å vita kva han skal driva med.

Innimellom kapitla om plater og konsertar og medmusikantar fortel han ei anna historie. Han voks opp i ein liten by nord i New York, i ein ikkje heilt stabil familie. Han vert tidleg klar over at han er homo, og veit godt at det ikkje er det enklaste å vera langt ute på landet. Han flyttar til Minneapolis for å studera. Der er det lettare å vera homo, men det tek likevel lang tid før han kjem ut av skåpet, og det tek lang tid før han verkeleg oppsøkjer og utforskar miljø og klubbar der han kan treffa andre homoar. Det er ikkje før han er langt oppe i førtiåra at han finn seg sjølv, og vert trygg på kven han er.

Slik er det òg, i alle fall til ei viss grad, med musikken hans. Slik han skildrar det, er han langt meir sjølvsikker som musikar no enn det han var i åttiåra. Dei to sidene ved livet heng altså saman, det vert ein høna og egget-situasjon, der han gradvis vert tryggare på seg sjølv, på alle område. Han framstår som ærleg, og det er ei overtydande bok om å verta kjend med seg sjølv.

Guffen tilrår.

Meir Azerrad på kulturguffebloggen
Our Band could be Your Life (2001)

Michael Azerrad: Our Band Could Be Your Life (2001)

Det tok litt tid før eg vart kjend med amerikansk undergrunnsmusikk. Eg hadde god oversikt over det som skjedde her til lands, eg visste litt om det som skjedde i England, men då eg var eitt år i USA mot slutten av 80-åra vart det tydeleg at eg mangla mange av referansepunkta til mange av dei eg snakka med der. Fleire lurte til dømes på kvifor eg var straight edge; eg visste ikkje eingong kva det var.

Denne boka er ei fin innføring i amerikansk musikk i 80-åra. Azerrad fortel om 13 band, men han gjer mykje meir enn det. Han får fram korleis det som veks fram litt tilfeldig og sporadisk nokre stader i landet, vert til eit landsomfattande nettverk. Han får fram korleis nokre eldsjeler og ideologar innfører idear og arbeidsmåtar som spreier seg til heile landet, og i nokre høve til eit endå vidare område. Han viser at det var eit slit, at fleire av desse pionerane omtrent risikerte helsa si for det dei trudde på. Og han får fram at det vart laga mykje glimrande musikk.

Dei tretten banda han skriv om er Beat Happening, Big Black, Black Flag, Butthole Surfers, Dinosaur Jr, Fugazi, Hüsker Dü, Minor Threat, The Minutemen, Mission of Burma, Mudhoney, The Replacements og Sonic Youth. Alle desse er ikkje like interessante for meg, men eg har plater med tre-fire av dei. Det einaste av banda eg har vore på konsert med er Fugazi, som eg har sett fire-fem gonger.

Det er altså pionerar det er snakk om. Den vanlege vegen inn i denne musikken var at unge gutar las om punk i eit blad, eller høyrde ei plate med Ramones, og fann ut at dette var noko for dei. Dei kjøpte instrument, og prøvde seg fram. Vegen vart til medan dei gjekk, og dei plukka opp basiskunnskap om instrumenta etter kvart. Mike Watt i The Minutemen sa det slik - "we thought tightness of the strings was a personal thing - like, 'I like my strings loose'. We didn't know it had to do with pitch". Band som Black Flag skilde seg ut, både musikalsk og visuelt, og i eit land som USA er det å be om bråk. Det var jamleg slosskampar, både før, under og etter konsertane.

Dei to artiklane om Minor Threat og Fugazi illustrerer godt korleis dette endra seg. Ian MacKaye, ein av dei heilt sentrale personane i amerikansk punk, var med i begge banda. I Minor Threat var han ofte i slosskamp; for Fugazi var det eit poeng å ta avstand frå dette. Miljøet i Washington DC, heimbyen deira, vart meir og meir prega av valdelege skinheads, og tidleg i 1985 samla folk seg til eit stort møte, der dei vart samde om å byggja opp eit  nytt miljø, der folk skulle ha meir respekt for kvarandre. Fugazi stod tidvis fram som eit ideologipoliti, dei fatta ikkje poenget med hemningslaus slamdancing, eller med stagediving, så viss nokon fann på noko slikt under konsertane deira, fekk dei på høfleg vis beskjed om å ta seg ein bolle. MacKaye hadde så høg status i miljøet at folk høyrde på han. Han er ikkje den einaste med slik status, det verkar som om alle òg såg opp til Sonic Youth, og høyrde på det dei sa.

Fellesnemnaren for banda er at dei gjer ting sjølv. Azerrad har ikkje teke med band som heile tida var knytte til større plateselskap, han skriv at han gjerne skulle skrive om R.E.M., men dei greidde ikkje dette kriteriet. Banda gjer ting sjølv, og for dei aller fleste inkluderer det lange turnear frå ein liten varebil, der det er lite pengar, lite mat, lite dusjing, lite privatliv, overnatting privat, og der bilen oftast bryt saman ein to-tre gonger.

Det er altså ei finfin bok. Azerrad har eit godt og variert språk, og det er spesielt imponerande at han heile tida finn nye og presise måtar å skildra musikk på.

Guffen tilrår.

Meir Azerrad på kulturguffebloggen
Azerrad/Mould: See a little Light (2011)